TELERADYOLOJİ

Teleradyoloji; radyolojik görüntüleri (hasta filmleri) yorumlama ve ikinci görüş (konsültasyon) amacıyla bir yerden başka bir yere dijital olarak (internet yoluyla) transferidir. Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG), Bilgisayarlı Tomografi (BT), PET-MRG, PET-BT, Ultrasonografi (USG) ve Dijital Röntgen (CR) modaliteleri için kullanılmaktadır.
Yeterli sayı ve donanımda radyoloji uzmanı bulunmayan ya da sayısı eksik olan sağlık kurumları bu hizmete başvurabilmektedir. Yan dal uzmanlığı ve/veya sofistike değerlendirme gerektiren durumlarda da kullanılan oldukça faydalı bir yöntemdir.

Radyolojik inceleme yöntemlerinin giderek geliştiği, çeşitlendiği ve sayıca arttığı bir ortamda; radyoloji uzmanı sayısı (özellikle de yan dal uzmanı) rölatif olarak yetersiz kalabilmektedir. Hastanın bulunduğu, tetkikin üretildiği coğrafyada bu donanımda hekimlerin bulunması da güç olabilmektedir. Bu nedenlerle uzak erişim yoluyla (VRN-Virtual Radiology Network) raporlama giderek önem kazanmıştır. Rutin raporlama dışında, üst konsültasyon amaçlı teleradyoloji uygulamaları ile; komplike vakalarda 7/24 hizmet mümkün olabilmektedir. Teleradyoloji; maliyetleri azaltma, verimliliği artırma, kapsam ve ulaşılabilirliği yaygınlaştırma, idari ve yönetim desteği, süreçlerin hızlanması gibi avantajlar sağlamaktadır.

Teleradyoloji için yüksek kapasiteli bilgisayarlar, hızlı internet erişimi ve uygun ara yazılımlar gereklidir. İnternet, telefon ağı, WAN (wide area network), LAN (local area network) gibi standart ağ teknolojileri kullanılır. Görüntülerin iletilmesi, transferi, işlenmesi, analiz edilmesi ve saklanması için yüksek teknolojili ve komplike yazılımlar kullanılmaktadır. Yüksek grafik işlemcili bilgisayarlar, ses tanıma, görüntü analiz programları, görüntü sıkıştırma uygulamaları da teleradyoloji uygulamaları içerisinde kullanılan diğer öğelerdir. Teleradyoloji sayesinde görüntüler hastane içerisinde başka bir birime veya dünyanın öteki ucuna saniyeler içerisinde gönderilebilmektedir. Görüntü elde eden cihazdan raporlama birimlerine, rapor oluştuktan sonra ise incelemenin yapıldığı sağlık kuruluşuna iki yönlü ve hızlı bir iletişim sözkonusudur.
Türkiye’de kamu hastaneleri ihale yöntemi ile raporlama hizmeti satın almaktadır. Kamu hastanelerinin radyoloji hizmet alım ihalelerinde teleradyoloji kullanılmaktadır. Kırsalda radyoloji uzman hekimi sıkıntısı bulunan kamu hastanelerinin MR ve BT incelemeleri; teleradyoloji yolu ile büyük şehir kamu hastaneleri radyologları tarafından raporlandırılmaktadır.

Avrupa’da pek çok ülke ve Amerika Birleşik Devletleri de teleradyolojiyi yoğun bir şekilde kullanmaktadır. İngiltere ve ABD’de birçok merkez; maliyet ve zaman unsurlarını gözeterek özellikle Hindistan ve uzak doğu ülkelerinden uluslararası teleradyoloji ve raporlama hizmeti almaktadırlar.

Türkiye’de teleradyoloji uygulamaları oldukça yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Bu hizmeti veren bilişim firmaları ve hekimlerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Köklü ve sağlam birkaç hizmet firması; ileri görüntüleme yöntemleri için oluşturdukları yapıyı, yönetimsel destek, bilişim desteği, kullanıcı desteği ve PACS (görüntü arşiv ve iletim sistemi) desteği olarak çeşitlendirmektedir.