NÖRORADYOLOJİ

Tanısal nöroradyoloji; merkezi sinir sisteminin (beynin ve omuriliğin) herhangi bir hastalık olasılığına karşı değerlendirilmesi amacıyla görüntülenmesidir. Ayrıca, anatomik açıdan komşu bölgelerde (baş-boyun bölgesi ve omurgadaki) hastalıklar ve bozukluklar da tespit edilebilir.

Tanısal amaçlı kullanılan “ileri görüntüleme yöntemleri” şunlardır:

 

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG)

Manyetik rezonans görüntüleme (MRG), manyetik alan ve radyo dalgaları aracılığıyla kesitler ya da başka bir deyişle “dilimlenmiş” görüntüler oluşturur. Manyetik alan sayesinde, vücutta dönme eksenleri normalde düzensiz olan hidrojen atomlarının çekirdekleri düzenli bir hizaya girer. Tam olarak belirlenmiş bir frekanstan yayılan radyo dalgaları, hidrojen çekirdeklerini topaç hareketi yapmak üzere harekete geçirir. Radyo dalgaları kapatıldıktan sonra, çekirdekler tekrar manyetik alanla aynı yönde hizalanır. Bu sırada kendileri de zayıf sinyaller yayarlar ve bu sinyaller kaydedilip, bir araya getirilerek, dilimlenmiş bir görüntü oluşturulur. Yayılan sinyallerin türü, hidrojen çekirdeklerinin içeriği ya da miktarı ile söz konusu dokunun belirli kimyasal ve fiziksel niteliklerine bağlıdır.

Tanısal radyolojide, manyetik rezonans görüntüleme aşağıdaki hastalıklarda kullanılabilir: 

  • Felç vakalarında erken tanı (beyindeki dolaşım bozukluğu)
  • Konuşma ve görme bozuklukları (fonksiyonel MRG)
  • Beyin tümörleri
  • Beyin kan damarlarındaki hastalıkları/bozuklukları
  • Merkezi sinir sistemindeki iltihaplı hastalıklar (örn. ensefalit, menenjit)
  • Merkezi sinir sitemi otoimmün hastalıkları (örn. multipl skleroz)
  • Migren
  • Epilepsi
  • Vertigo ve tinnitus
  • Kalıtsal-Gelişimsel (Konjenital) nöropediyatrik hastalıklar
  • Alzheimer hastalığı
  • Disk kayması
  • Omur ve disk iltihaplanmaları
  • Omur ve omurilik tümörleri
  • Omurdaki deformasyonlar

 

Bilgisayarlı Tomografi (BT)

Bilgisayarlı tomografide, X-ışınları kullanılarak çeşitli vücut bölgelerinin kesitli ya da “dilimlenmiş” görüntüleri oluşturulur. BT cihazından gönderilen röntgen ışınları vücutta hedeflenen alana girerek, farklı doku türlerine göre (örn. deri, yağ, kas, kemik) farklı seviyelerde zayıflar. Zayıflayan sinyaller kaydedilerek, bilgisayar tarafından kesitli görüntülere dönüştürülür.

Çoğu zaman MRG incelemeleri tamamlayıcı niteliktedir. Kullanımının daha hızlı olması nedeniyle, belirli hastalıklarda ilk başvurulan ileri görüntüleme yöntemidir. BT, beyindeki hemoraji (kanama)  teşhisinde, akut kafatası-beyin yaralanmalarında ve verilmiş bir tedavinin izleminde (örn. hidrosefali tedavisinden sonra ventrikül genişliğinin muayenesi) özellikle önemli rol oynar.

Bilgisayarlı Omur Tomografisi

Kafatası ve omurgadaki kemiği etkileyen travma ve yapısal hastalıkların görüntülemesinde kullanılır. Multiplanar görüntüleme ile özellikle mikrokırıkları başarı ile tespit edebilir.

Dijital Röntgen

Klasik röntgen, en başta, iskelete ait görüntüler oluşturmak için kullanılır. Sorunların çoğu MRG ya da BT kesitli görüntü prosedürleriyle açığa kavuşturulabildiğinden, klasik röntgen prosedürünün önemi azalmıştır.

Myelografi

Myelografide vücuda kontrast sıvı zerk edilerek omurilik görüntülenir. Bu muayene prosedürü esas olarak sinir köklerindeki iltihapların değerlendirilmesi, komplike disk kaymalarının görüntülenmesi ve spondilolistezis (omurga kayması) veya omurga kanalının daralmasının teşhisinde kullanılır. MRG’de sofistike ileri yöntemler yaygınlaştığından günümüzde neredeyse hiç uygulanmamaktadır.